# Sayı sistemleri dönüştürücü

> Programcılar için BIN/HEX/DEC/OCT sayı sistemi dönüştürücü. İkili tümleme, 8-64 bit genişlik desteği ve büyük sayılar. Hepsi çevrimiçi ve ücretsiz.

URL: https://acrafto.com/tr/sayi-sistemleri-donusturucu/

Tools are interactive browser apps; there is no public API, no endpoints to call and no server-side processing. To use a tool, open its HTML page in a browser.

Bilgisayar dünyası sıfırlar ve birler üzerinde çalışır, ancak insanlar onluk sistemde düşünür. Peki ya programcılar? Onlar her ikisi arasındaki her şeyi anlamak zorundadır. İster düşük seviyeli kodda hata ayıklıyor, ister CSS’te renkleri ayarlıyor, IP maskelerini hesaplıyor veya bilgisayar bilimleri görevlerini çözüyor olun, sayıları sistemler arasında dönüştürme ihtiyacıyla karşılaşırsınız.

Windows’taki veya mobil cihazlardaki sıradan hesap makineleri genellikle yavaş ve kullanışsızdır. **Akıllı sayı sistemi dönüştürücümüz**, geliştiriciler tarafından geliştiriciler için tasarlanmıştır. Gerçek zamanlı anında dönüşüm, son derece büyük sayılar için destek sunar ve birkaç çevrimiçi araçtan biri olarak **negatif sayıları ikili biçimde doğru bir şekilde işler**.

## Bu Sayı Sistemi Dönüştürücüsü Neleri Yapabilir?

Bu widget’ı geliştirirken, programcıların en yaygın sorunlarına çözüm bulmaya odaklandık:

1. **Gerçek Zamanlı Tepkisellik:** “Hesapla” düğmesi yok. HEX alanına yazmaya başladığınızda BIN ve DEC’in nasıl değiştiğini anında görürsünüz.
2. **Negatif Sayı Desteği (İşaretli Tamsayılar):** Çoğu çevrimiçi dönüştürücü `-5` yazdığınızda başarısız olur. Bizde değil. **Bit derinliği** (8, 16, 32, 64 bit) seçeneği sayesinde, sözde ikili tümleme kullanarak işlemcinin tam davranışını simüle ederiz.
3. **İkili Kod Okunabilirliği:** `1110101011011110`’ye bakmak yorucu olabilir. Aracımız çıktıyı otomatik olarak 4 bitlik (nibble) boşluklarla `1110 1010 1101 1110` şeklinde biçimlendirebilir, bu da kopyalama sırasındaki hata oranını önemli ölçüde azaltır.
4. **BigInt Desteği:** 64-bitlik bir sayı veya hash dönüştürmeniz mi gerekiyor? Standart JavaScript $2^{53}$ sayısında sona erer. Motorumuz “İşaretsiz” modunda keyfi uzunluktaki sayıları işleyebilir.

---

## Sayı Sistemleri Rehberi: Hangisini Ne Zaman Kullanmalı?

### 1\. Ondalık Sistem (DEC - Decimal)

- **Taban:** 10 (rakamlar 0-9)
- **Kullanım:** Günlük yaşam, finans, kodda döngü sayma.
- **İlginç Bilgi:** Bilgisayarlar bunu anlamaz, ikiliye dönüştürmeleri gerekir.

### 2\. İkili Sistem (BIN - Binary)

- **Taban:** 2 (rakamlar 0, 1)
- **Kullanım:** Makine kodu, mantık kapıları, IP adres maskeleme.
- **İpucu:** Her rakam bir biti temsil eder. 8 bit, 1 bayt (Byte) oluşturur.

### 3\. Onaltılık Sistem (HEX - Hexadecimal)

- **Taban:** 16 (rakamlar 0-9, harfler A-F)
- **Kullanım:** İkili kodun kompakt gösterimi. Tek bir HEX karakteri tam olarak 4 biti (nibble) temsil eder. İki karakter (örneğin `FF`) bir baytın tamamını temsil eder.
- **Örnekler:**
  - Web renkleri: `#FF5733` (Kırmızı, Yeşil, Mavi).
  - MAC adresleri: `00:1A:2B:3C:4D:5E`.
  - Bellek dökümleri (Memory dumps).

### 4\. Sekizli Sistem (OCT - Octal)

- **Taban:** 8 (rakamlar 0-7)
- **Kullanım:** Tarihsel olarak eski bilgisayarlar, günümüzde özellikle **Linux izinleri** (chmod).
- **Örnek:** `chmod 755` komutu rwx-rx-rx (okuma, yazma, çalıştırma) haklarını ayarlar.

---

## Negatif Sayılarla Doğru Şekilde Nasıl Çalışılır?

Bu, dönüştürücümüzün en gelişmiş özelliğidir. Bilgisayar belleğinde “eksi” işareti diye bir şey yoktur. Bilgisayarın negatif bir sayıyı depolaması için en sık **ikili tümleme (Two’s Complement)** yöntemini kullanır.

Ancak negatif bir sayının dönüşüm sonucu, değişkenin ne kadar bit ayrıldığına bağlıdır. Bu nedenle, üst çubukta **Bit Derinliği** anahtarını bulacaksınız.

### Örnek: -5 sayısı nasıl görünür?

Dönüştürücümüzde kendiniz deneyin:

1. Derinliği **8-bit** olarak ayarlayın.
   - DEC’e girin: `-5`.
   - HEX sonucu: `FB`.
   - BIN sonucu: `1111 1011`.
   - *Açıklama:* $256 - 5 = 251$ (bu da FB’dir).
2. Derinliği **16-bit** olarak ayarlayın.
   - DEC’e girin: `-5`.
   - HEX sonucu: `FFFB`.
   - *Açıklama:* Daha fazla yerimiz olduğu için, “birler” soldaki kalan boşluğu doldurur.
3. Derinliği **Sadece Pozitif (Unsigned)** olarak ayarlayın.
   - `-5` girerseniz, alan kırmızıya dönecektir. Bu mod negatif sayıları desteklemez, çünkü sonsuz sayıda bir gerektirecektir.

> **Profesyonel ipucu:** Renkler veya IP adresleriyle çalışıyorsanız, her zaman **“Sadece Pozitif”** modunu kullanın. C/C++ veya assembler ödevleri yapıyorsanız, **32-bit** veya **64-bit**’e geçin.

---

## Hızlı Dönüşüm Tablosu (Kopya Kağıdı)

Hızlı referans için, her “BT uzmanının” ezbere bilmesi gereken temel değerleri burada sunuyoruz.

| Ondalık (DEC) | Onaltılık (HEX) | İkili (BIN) | Not |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| **0** | 00 | 0000 | Sıfır |
| **1** | 01 | 0001 |  |
| **10** | 0A | 1010 |  |
| **15** | 0F | 1111 | 4 bitin maksimum değeri (Nibble) |
| **16** | 10 | 0001 0000 |  |
| **127** | 7F | 0111 1111 | İşaretli 8-bit (char) için maks değer |
| **255** | FF | 1111 1111 | İşaretsiz 8-bit (bayt) için maks değer |
| **65 535** | FFFF | … | 16-bit için maks değer |

---

## Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

### "Bit Derinliği" ne anlama gelir?

Bir sayı için ne kadar bellek ayrıldığını belirler.

- **8-bit:** 0'dan 255'e kadar (veya -128'den 127'ye kadar) değerler. `char` veya `byte` tipine karşılık gelir.
- **16-bit:** 65.535'e kadar değerler. `short` tipine karşılık gelir.
- **32-bit:** Modern dillerde standart `int`.
- **64-bit:** Çok büyük sayılar için (`long long`, `BigInt`).

### Neden 255 sayısı HEX'te FF olarak yazılır?

Onaltılık sistemde 16 rakam (0-9 ve A-F) bulunur ve F'nin değeri 15'tir. `FF` sayısı şöyle hesaplanır: $(15 \\times 16^1) + (15 \\times 16^0) = 240 + 15 = 255$.

### HEX rengini RGB'ye nasıl dönüştürürüm?

Webdeki bir renk, örneğin `#E05412`, üç bayttan oluşur: Kırmızı (E0), Yeşil (54), Mavi (12). Dönüştürücümüze HEX alanına "E0" girin -> 224 alırsınız. "54" girin -> 84 alırsınız. "12" girin -> 18 alırsınız. Sonuç `rgb(224, 84, 18)`.

### 0x, 0b veya 0o önekleri ne anlama gelir?

Programcılar sistemleri ayırt etmek için önekler kullanır:

- `0x` = Onaltılık (örn. 0xFF)
- `0b` = İkili (örn. 0b101)
- `0o` = Sekizli (örn. 0o755)

Dönüştürücümüz bu gösterimleri tanır, ancak yazmak zorunlu değildir.

### Alanım neden kırmızıya döndü?

Bu bir giriş doğrulama fonksiyonudur. Bu, belirtilen sisteme ait olmayan bir karakter girdiğiniz anlamına gelir. Örneğin:

- HEX'e "G" harfi (sadece A-F izin verilir).
- BIN'e "2" rakamı (sadece 0 ve 1 izin verilir).
- OCT'ye "8" rakamı (sadece 0-7 izin verilir).

Yazım hatasını düzeltin ve hesaplama devam edecektir.

## Other languages

- Čeština (cs): [Převodník číselných soustav](https://acrafto.com/cs/prevody-ciselnych-soustav/) ([Markdown](https://acrafto.com/cs/prevody-ciselnych-soustav/index.md))
- Slovenčina (sk): [Prevodník číselných sústav](https://acrafto.com/sk/prevodnik-ciselnych-sustav/) ([Markdown](https://acrafto.com/sk/prevodnik-ciselnych-sustav/index.md))
- English (en): [Number System Converter](https://acrafto.com/en/number-system-converter-negative-numbers/) ([Markdown](https://acrafto.com/en/number-system-converter-negative-numbers/index.md))
- Deutsch (de): [Zahlensystem-Konverter](https://acrafto.com/de/zahlensystem-konverter-negative-zahlen/) ([Markdown](https://acrafto.com/de/zahlensystem-konverter-negative-zahlen/index.md))
- Français (fr): [Convertisseur de bases numériques](https://acrafto.com/fr/convertisseur-bases-numeriques/) ([Markdown](https://acrafto.com/fr/convertisseur-bases-numeriques/index.md))
- Español (es): [Conversor de bases numéricas](https://acrafto.com/es/convertidor-sistemas-numericos-numeros-negativos/) ([Markdown](https://acrafto.com/es/convertidor-sistemas-numericos-numeros-negativos/index.md))
- Italiano (it): [Convertitore di basi numeriche](https://acrafto.com/it/convertitore-basi-numeriche/) ([Markdown](https://acrafto.com/it/convertitore-basi-numeriche/index.md))
- Português (pt): [Conversor de bases numéricas](https://acrafto.com/pt/conversor-sistemas-numericos-negativos/) ([Markdown](https://acrafto.com/pt/conversor-sistemas-numericos-negativos/index.md))
- Nederlands (nl): [Getallenstelsels omrekenen](https://acrafto.com/nl/getallenstelsel-converter/) ([Markdown](https://acrafto.com/nl/getallenstelsel-converter/index.md))
- Polski (pl): [Konwerter systemów liczbowych](https://acrafto.com/pl/konwerter-systemow-liczbowych-z-liczbami-ujemnymi/) ([Markdown](https://acrafto.com/pl/konwerter-systemow-liczbowych-z-liczbami-ujemnymi/index.md))
- Română (ro): [Convertor sisteme de numerație](https://acrafto.com/ro/convertor-sisteme-numerice-numere-negative/) ([Markdown](https://acrafto.com/ro/convertor-sisteme-numerice-numere-negative/index.md))
- Magyar (hu): [Számrendszer átváltó](https://acrafto.com/hu/szamrendszer-atalakito-negativ-szamokkal/) ([Markdown](https://acrafto.com/hu/szamrendszer-atalakito-negativ-szamokkal/index.md))
- Ελληνικά (el): [Μετατροπέας αριθμητικών συστημάτων](https://acrafto.com/el/number-system-converter-negative-numbers/) ([Markdown](https://acrafto.com/el/number-system-converter-negative-numbers/index.md))
- Български (bg): [Конвертор на бройни системи](https://acrafto.com/bg/konvertor-chislovi-sistemi/) ([Markdown](https://acrafto.com/bg/konvertor-chislovi-sistemi/index.md))
- Hrvatski (hr): [Pretvarač brojevnih sustava](https://acrafto.com/hr/konverter-brojevnih-sustava-s-negativnim-brojevima/) ([Markdown](https://acrafto.com/hr/konverter-brojevnih-sustava-s-negativnim-brojevima/index.md))
- Slovenščina (sl): [Pretvorba številskih sistemov](https://acrafto.com/sl/pretvarjalnik-stevilskih-sistemov/) ([Markdown](https://acrafto.com/sl/pretvarjalnik-stevilskih-sistemov/index.md))
- Eesti (et): [Arvusüsteemide teisendaja](https://acrafto.com/et/arvususteemide-muundur/) ([Markdown](https://acrafto.com/et/arvususteemide-muundur/index.md))
- Latviešu (lv): [Skaitļu sistēmu konvertors](https://acrafto.com/lv/skaitlu-sistemu-konvertors/) ([Markdown](https://acrafto.com/lv/skaitlu-sistemu-konvertors/index.md))
- Lietuvių (lt): [Skaičių sistemų keitiklis](https://acrafto.com/lt/skaiciu-sistemu-keitiklis/) ([Markdown](https://acrafto.com/lt/skaiciu-sistemu-keitiklis/index.md))
- Svenska (sv): [Talsystemsomvandlare](https://acrafto.com/sv/talsystem-konverterare-negativa-tal/) ([Markdown](https://acrafto.com/sv/talsystem-konverterare-negativa-tal/index.md))
- Dansk (da): [Talsystem omregner](https://acrafto.com/da/talsystem-omregner/) ([Markdown](https://acrafto.com/da/talsystem-omregner/index.md))
- Suomi (fi): [Lukujärjestelmämuunnin](https://acrafto.com/fi/lukujarjestelma-muunnin/) ([Markdown](https://acrafto.com/fi/lukujarjestelma-muunnin/index.md))
- Norsk (no): [Tallsystemkonverterer](https://acrafto.com/no/tallsystemkonverterer-negative-tall/) ([Markdown](https://acrafto.com/no/tallsystemkonverterer-negative-tall/index.md))
- Українська (uk): [Конвертер систем числення](https://acrafto.com/uk/konverter-chyselnykh-system/) ([Markdown](https://acrafto.com/uk/konverter-chyselnykh-system/index.md))
- Русский (ru): [Конвертер систем счисления](https://acrafto.com/ru/konverter-sistem-schisleniya/) ([Markdown](https://acrafto.com/ru/konverter-sistem-schisleniya/index.md))
- Српски (sr): [Konverter brojevnih sistema](https://acrafto.com/sr/konverter-brojevnih-sistema/) ([Markdown](https://acrafto.com/sr/konverter-brojevnih-sistema/index.md))
- Македонски (mk): [Претворач на бројни системи](https://acrafto.com/mk/pretvornik-brojni-sistemi/) ([Markdown](https://acrafto.com/mk/pretvornik-brojni-sistemi/index.md))
- Bosanski (bs): [Konverter brojevnih sistema](https://acrafto.com/bs/konverter-brojevnih-sistema/) ([Markdown](https://acrafto.com/bs/konverter-brojevnih-sistema/index.md))
- Shqip (sq): [Konvertues sistemesh numerike](https://acrafto.com/sq/konvertues-sistemesh-numerike/) ([Markdown](https://acrafto.com/sq/konvertues-sistemesh-numerike/index.md))
- 日本語 (ja): [進数変換](https://acrafto.com/ja/number-system-converter/) ([Markdown](https://acrafto.com/ja/number-system-converter/index.md))
- 한국어 (ko): [진법 변환기](https://acrafto.com/ko/number-system-converter/) ([Markdown](https://acrafto.com/ko/number-system-converter/index.md))
- العربية (ar): [تحويل الأنظمة العددية](https://acrafto.com/ar/number-system-converter/) ([Markdown](https://acrafto.com/ar/number-system-converter/index.md))
- हिन्दी (hi): [संख्या प्रणाली कनवर्टर](https://acrafto.com/hi/number-system-converter/) ([Markdown](https://acrafto.com/hi/number-system-converter/index.md))
- Bahasa Indonesia (id): [Konverter sistem bilangan](https://acrafto.com/id/konverter-sistem-bilangan/) ([Markdown](https://acrafto.com/id/konverter-sistem-bilangan/index.md))
- Tiếng Việt (vi): [Chuyển đổi hệ cơ số](https://acrafto.com/vi/chuyen-doi-he-co-so-so-voi-so-am/) ([Markdown](https://acrafto.com/vi/chuyen-doi-he-co-so-so-voi-so-am/index.md))
- ไทย (th): [แปลงเลขฐาน](https://acrafto.com/th/tua-plaeng-rabop-tua-lek/) ([Markdown](https://acrafto.com/th/tua-plaeng-rabop-tua-lek/index.md))
- עברית (he): [המרת בסיסים](https://acrafto.com/he/number-base-converter/) ([Markdown](https://acrafto.com/he/number-base-converter/index.md))