# UUID çözücü ve doğrulayıcı

> UUID'yi çözün: sürümünü öğrenin, zaman damgasını (v1, v7) çıkarın ve format geçerliliğini kontrol edin. v1-v7 desteklenir, tarayıcınızda çalışır ve ücretsiz.

URL: https://acrafto.com/tr/uuid-cozucu-dogrulayici/

Tools are interactive browser apps; there is no public API, no endpoints to call and no server-side processing. To use a tool, open its HTML page in a browser.

UUID’nizi yukarıdaki alana yapıştırın; bu araç (UUID Ayrıştırıcı) anında çevrimiçi kontrol yapar, sürümü, geçerliliği belirler ve gizli bilgileri çıkarır.

## UUID Kod Çözücü Nedir?

UUID Kod Çözücü, UUID’leri (Evrensel Benzersiz Tanımlayıcı) analiz eden ve onlardan mevcut tüm bilgileri çıkaran bir araçtır. UUID sadece rastgele bir karakter dizisi değildir; sürümüne bağlı olarak zaman damgası, sistem bilgisi veya deterministik verilerin hash’ini içerebilir.

## Bir UUID’den Hangi Bilgileri Alabilirsiniz?

### Temel UUID Bilgileri

**UUID Sürümü:**

- UUID’nin tipini ve yapısını belirler (v1, v3, v4, v5, v6, v7)
- 13. onaltılık karakterden çıkarılır

**Varyant:**

- `RFC 4122` - Standart UUID varyantı
- `NCS` - Network Computing System (eski)
- `Microsoft` - Microsoft GUID varyantı
- `Reserved` - Gelecekteki kullanım için ayrılmıştır

### UUID v1 - Zaman Damgası + MAC Adresi

**Neler Alabilirsiniz:**

- ✅ **Doğru Oluşturma Zamanı** - 100 nanosaniye hassasiyetle tarih ve saat
- ✅ **Saat Sırası** - çakışmaları önlemek için ardışık numara
- ✅ **Düğüm Kimliği** - orijinal olarak MAC adresi, genellikle rastgele değerler

**Örnek:**

```
UUID: 6ba7b810-9dad-11d1-80b4-00c04fd430c8

Sürüm: v1 (Zaman Damgası + MAC)
Varyant: RFC 4122
Tarih ve Saat: 15.10.1997 04:25:33.000
Saat Sırası: 724
Düğüm Kimliği: 00:C0:4F:D4:30:C8
```

**Kullanım Alanları:**

- Bir kaydın ne zaman oluşturulduğunu belirleme
- Denetim ve adli analiz
- Zamana bağlı sorunlarda hata ayıklama

### UUID v3/v5 - Hash Tabanlı

**Neler Alabilirsiniz:**

- ✅ **Hash Tipi** - MD5 (v3) veya SHA-1 (v5)
- ❌ **Alınamaz** - orijinal ad alanı ve adı (tek yönlü hash)

**Örnek:**

```
UUID: 886313e1-3b8a-5372-9b90-0c9aee199e5d

Sürüm: v5 (SHA-1 hash)
Varyant: RFC 4122
Tip: Hash Tabanlı UUID (deterministik)
Not: Orijinal ad alanı ve adı UUID'den geri alınamaz
```

**Kullanım Alanları:**

- UUID’nin deterministik olduğunu doğrulama
- Veritabanında UUID tipini belirleme
- Hash tabanlı tanımlayıcıların tutarlılığını kontrol etme

### UUID v4 - Rastgele

**Neler Alabilirsiniz:**

- ✅ **Sürüm** - rastgele olduğunu doğrulama
- ✅ **Varyant** - RFC 4122 standardı
- ❌ **Başka veri yok** - tamamen rastgele bitler

**Örnek:**

```
UUID: f47ac10b-58cc-4372-a567-0e02b2c3d479

Sürüm: v4 (Rastgele)
Varyant: RFC 4122
Tip: Rastgele Oluşturulmuş UUID
```

**Kullanım Alanları:**

- UUID’nin rastgele olduğunu (deterministik olmadığını) doğrulama
- UUID’nin doğru formatını kontrol etme
- Veritabanına kaydetmeden önce UUID’yi doğrulama

### UUID v6 - Sıralı Zaman Damgası

**Neler Alabilirsiniz:**

- ✅ **Doğru Oluşturma Zamanı** - daha iyi DB performansı için yeniden düzenlenmiş
- ✅ **Saat Sırası** - ardışık numara
- ✅ **Düğüm Kimliği** - düğüm tanımlayıcısı

**Örnek:**

```
UUID: 1ec9414c-232a-6b00-b3c8-9e6bdeced846

Sürüm: v6 (Sıralı Zaman Damgası)
Varyant: RFC 4122
Tarih ve Saat: 30.01.2026 14:23:45.123
Saat Sırası: 3272
Düğüm Kimliği: 9E:6B:DE:CE:D8:46
```

**Kullanım Alanları:**

- Kayıt oluşturma zamanını belirleme
- DB’deki kronolojik sıralamanın analizi
- Dağıtılmış sistemlerde hata ayıklama

### UUID v7 - Unix Zaman Damgası

**Neler Alabilirsiniz:**

- ✅ **Unix zaman damgası** - 1.1.1970’ten itibaren milisaniyeler
- ✅ **Tarih ve Saat** - standart Unix zaman damgası formatı
- ❌ **Rastgele kısım** - çözülemez

**Örnek:**

```
UUID: 017f22e2-79b0-7cc3-98c4-dc0c0c07398f

Sürüm: v7 (Unix zaman damgası)
Varyant: RFC 4122
Tarih ve Saat: 30.01.2026 14:23:45.123
```

**Kullanım Alanları:**

- Modern UUID’lerin oluşturulma zamanını alma
- Zaman sıralamasının analizi
- Zaman damgalı verilerin taşınması

## UUID Yapısı

UUID’nin formatı: `xxxxxxxx-xxxx-Mxxx-Nxxx-xxxxxxxxxxxx`

```
6ba7b810-9dad-11d1-80b4-00c04fd430c8
│      │ │  │ │  │ │  │ └───────────┴─ Düğüm (48 bit)
│      │ │  │ │  │ └──┴─────────────── Saat Sırası (14 bit)
│      │ │  │ └──┴────────────────────── Varyant (2-3 bit)
│      │ └──┴───────────────────────────── Sürüm (4 bit) + Yüksek Zaman
│      └──────────────────────────────────── Orta Zaman (16 bit)
└─────────────────────────────────────────── Düşük Zaman (32 bit)
```

### Sürüm ve Varyant Çıkarma

**Sürüm (M):**

- Konum: 13. onaltılık karakter
- Değerler: 1-7 (farklı UUID sürümleri)

**Varyant (N):**

- `0-7`: NCS (Ayrılmış)
- `8-B`: RFC 4122 (standart)
- `C-D`: Microsoft
- `E-F`: Gelecek (Ayrılmış)

## Pratik Örnekler

### Hata Ayıklama - Kayıt Oluşturma Zamanını Belirleme

**Senaryo:** Kullanıcı verilerinin kaybolduğunu bildiriyor. Kaydın ne zaman oluşturulduğunu bulmanız gerekiyor.

```
UUID: 6ba7b810-9dad-11d1-80b4-00c04fd430c8
Çözüldü: 15.10.1997 04:25:33.000

→ Kayıt 1997 yılında oluşturuldu
```

### Adli Analiz - Zaman Sırasını Doğrulama

**Senaryo:** Olayların doğru sırada gerçekleşip gerçekleşmediğini kontrol etme.

```
UUID 1: 1ec9414c-232a-6b00-b3c8-9e6bdeced846 → 30.01.2026 14:23:45
UUID 2: 1ec9414d-557b-6a00-8f32-1234567890ab → 30.01.2026 14:25:12

→ UUID 2 daha sonra oluşturuldu (doğru sıra)
```

### Veritabanında UUID Tipini Belirleme

**Senaryo:** DB’de karışık UUID’leriniz var ve hangilerinin rastgele, hangilerinin zaman damgasına sahip olduğunu bilmeniz gerekiyor.

```
f47ac10b-58cc-4372-a567-0e02b2c3d479 → v4 (rastgele, zaman damgası yok)
6ba7b810-9dad-11d1-80b4-00c04fd430c8 → v1 (zaman damgası var)
017f22e2-79b0-7cc3-98c4-dc0c0c07398f → v7 (zaman damgası var)

→ Yalnızca v1 ve v7 UUID'leri zaman bilgisi içerir
```

## Sınırlamalar ve Neler Alınamaz

### ❌ UUID v3/v5 - Hash Çözülemez

**Mümkün Değil:**

- Orijinal ad alanını geri almak
- Orijinal adı/değeri geri almak
- Hangi verilerin hash’lendiğini öğrenmek

**Neden:** MD5 ve SHA-1 tek yönlü hash fonksiyonlarıdır.

### ❌ UUID v4 - Gizli Veri Yok

**Mümkün Değil:**

- Herhangi bir meta veri almak
- Oluşturulma zamanını öğrenmek
- Kaynağı belirlemek

**Neden:** UUID v4 tamamen rastgeledir, herhangi bir yapılandırılmış bilgi içermez.

### ⚠️ UUID v1/v6 - Düğüm Kimliği Rastgele Olabilir

**Sınırlama:**

- Modern uygulamalarda Düğüm Kimliği genellikle rastgeledir (gerçek MAC adresi değil)
- Gizliliğin korunması nedeniyle, MAC adresleri genellikle rastgele değerlerle değiştirilir
- Belirli bir makine güvenilir bir şekilde tanımlanamaz

## UUID Doğrulama

Kod çözücü aynı zamanda bir UUID doğrulayıcı olarak da işlev görür.

### UUID Geçerliliğini Kontrol Etme

Kod çözücü otomatik olarak doğrular:

- ✅ Doğru format (8-4-4-4-12 onaltılık karakter)
- ✅ Geçerli onaltılık karakterler (0-9, a-f)
- ✅ Doğru uzunluk (tireler dahil 36, tiresiz 32 karakter)

### Geçersiz UUID’leri Tanıma

**Geçersiz örnekler:**

```
❌ 6ba7b810-9dad-11d1-80b4          (çok kısa)
❌ 6ba7b810-9dad-11d1-80b4-GHIJKLMN (geçersiz karakterler)
❌ 6ba7b81-09dad-11d1-80b4-00c04fd4 (yanlış format)
```

## Geliştiriciler İçin

### JavaScript Uygulaması

```
// UUID'den sürüm çıkarma
function getUUIDVersion(uuid) {
    const cleaned = uuid.replace(/-/g, '');
    return parseInt(cleaned[12], 16);
}

// v7 UUID'sinden zaman damgası çıkarma
function extractV7Timestamp(uuid) {
    const cleaned = uuid.replace(/-/g, '');
    const timeHi = parseInt(cleaned.substring(0, 8), 16);
    const timeLow = parseInt(cleaned.substring(8, 12), 16);
    const unixMs = Number(BigInt("0x" + cleaned.substring(0, 12)) >> 16n);
    return new Date(unixMs);
}

// Örnek
const uuid = '017f22e2-79b0-7cc3-98c4-dc0c0c07398f';
console.log(getUUIDVersion(uuid)); // 7
console.log(extractV7Timestamp(uuid)); // Date object
```

### Regex Kullanarak UUID Doğrulama

```
const uuidRegex = /^[0-9a-f]{8}-[0-9a-f]{4}-[1-7][0-9a-f]{3}-[89ab][0-9a-f]{3}-[0-9a-f]{12}$/i;

function isValidUUID(uuid) {
    return uuidRegex.test(uuid);
}
```

## Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

### UUID v4'ten oluşturulma zamanını alabilir miyim?

Hayır, UUID v4 tamamen rastgeledir ve herhangi bir zaman bilgisi içermez. Zaman bilgisi içeren UUID'ler için v1, v6 veya v7 kullanın.

### UUID v1'deki Düğüm Kimliği neden MAC adresi yerine rastgele?

Modern uygulamalar, gizliliğin korunması nedeniyle rastgele Düğüm Kimliği kullanır. Gerçek MAC adresinin ifşa edilmesi bir güvenlik riski olabilir.

### UUID v5'ten orijinal URL'yi veya adı geri alabilir miyim?

Hayır, UUID v5, tek yönlü bir SHA-1 hash kullanır. Hash'ten orijinal verileri geri almak mümkün değildir.

### Bir UUID'nin rastgele (v4) olduğunu nasıl anlarım?

Kod çözücü UUID'nin sürümünü gösterir. Sürüm 4 ise, bu ek meta veri içermeyen rastgele oluşturulmuş bir UUID'dir.

### UUID v1'deki zaman damgası doğru mu?

Evet, UUID v1 teorik olarak 100 nanosaniye hassasiyete sahiptir (15 Ekim 1582'den itibaren). Pratikte, sistem saatinin doğruluğuna bağlıdır.

### Kod çözücüyü UUID doğrulamak için kullanabilir miyim?

Evet, kod çözücü UUID formatını otomatik olarak doğrular ve UUID geçersizse bir hata gösterir.

## Güvenlik ve Gizlilik

### UUID Neleri Ortaya Çıkarır?

**UUID v1/v6:**

- ⚠️ **Oluşturulma zamanı** - işlemlerin zamanlamasını ortaya çıkarabilir
- ⚠️ **Potansiyel olarak MAC adresi** - cihaz tanımlama riski (modern uygulamalarda rastgele)

**UUID v4:**

- ✅ **Güvenli** - meta veri içermez

**UUID v7:**

- ⚠️ **Unix zaman damgası** - oluşturulma zamanını ortaya çıkarır

### Tavsiyeler

- ✅ Maksimum gizlilik için UUID v4 kullanın
- ⚠️ Genel API’lerde UUID v1/v6/v7 kullanırken dikkatli olun (zaman bilgilerini ortaya çıkarırlar)
- ✅ UUID v5 deterministiktir, ancak orijinal verileri ifşa etmez
- ⚠️ MD5 Hash tamamen güvenli değildir

## İlginç Bilgiler

- **Mümkün olan en eski UUID v1**: 15 Ekim 1582 00:00:00 (Gregoryen takviminin başlangıcı)
- **En yeni UUID v7**: 10889-08-02 05:31:50.655 (ms cinsinden Unix zaman damgası limiti)
- **UUID v1 doğruluğu**: 100 nanosaniye (teorik olarak saniyede 10 milyon UUID)
- **Nil UUID**: `00000000-0000-0000-0000-000000000000` (özel “boş” UUID)
- **UUID Maks**: `ffffffff-ffff-ffff-ffff-ffffffffffff` (maksimum değer)

## Farklı Sistemlerde Kullanım

### PostgreSQL

```
-- UUID sürümünü çıkarma
SELECT substring(id::text, 15, 1) as version
FROM users;

-- Sürüme göre filtreleme
SELECT *
FROM users
WHERE substring(id::text, 15, 1) = '4';
```

### MySQL

```
-- UUID formatını kontrol etme
SELECT id
FROM users
WHERE id REGEXP '^[0-9a-f]{8}-[0-9a-f]{4}-[1-7][0-9a-f]{3}-[89ab][0-9a-f]{3}-[0-9a-f]{12}$';
```

## Other languages

- Čeština (cs): [UUID decoder a validátor](https://acrafto.com/cs/dekoder-uuid/) ([Markdown](https://acrafto.com/cs/dekoder-uuid/index.md))
- Slovenčina (sk): [UUID dekodér a validátor](https://acrafto.com/sk/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/sk/uuid-dekoder-validator/index.md))
- English (en): [UUID Decoder and Validator](https://acrafto.com/en/uuid-decoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/en/uuid-decoder-validator/index.md))
- Deutsch (de): [UUID Decoder & Validator](https://acrafto.com/de/uuid-dekodierer-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/de/uuid-dekodierer-validator/index.md))
- Français (fr): [Décodeur et validateur UUID](https://acrafto.com/fr/decodeur-validateur-uuid/) ([Markdown](https://acrafto.com/fr/decodeur-validateur-uuid/index.md))
- Español (es): [Decodificador y validador UUID](https://acrafto.com/es/decodificador-validador-uuid/) ([Markdown](https://acrafto.com/es/decodificador-validador-uuid/index.md))
- Italiano (it): [Decodificatore e validatore UUID](https://acrafto.com/it/decodificatore-validatore-uuid/) ([Markdown](https://acrafto.com/it/decodificatore-validatore-uuid/index.md))
- Português (pt): [Decodificador e validador de UUID](https://acrafto.com/pt/analise-uuid/) ([Markdown](https://acrafto.com/pt/analise-uuid/index.md))
- Nederlands (nl): [UUID decoder & validator](https://acrafto.com/nl/uuid-decoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/nl/uuid-decoder-validator/index.md))
- Polski (pl): [Dekoder i walidator UUID](https://acrafto.com/pl/dekoder-i-walidator-uuid/) ([Markdown](https://acrafto.com/pl/dekoder-i-walidator-uuid/index.md))
- Română (ro): [Decodor și validator UUID](https://acrafto.com/ro/uuid-decoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/ro/uuid-decoder-validator/index.md))
- Magyar (hu): [UUID dekóder és validátor](https://acrafto.com/hu/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/hu/uuid-dekoder-validator/index.md))
- Ελληνικά (el): [Αποκωδικοποιητής UUID](https://acrafto.com/el/uuid-decoder/) ([Markdown](https://acrafto.com/el/uuid-decoder/index.md))
- Български (bg): [UUID декодер и валидатор](https://acrafto.com/bg/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/bg/uuid-dekoder-validator/index.md))
- Hrvatski (hr): [UUID dekoder i validator](https://acrafto.com/hr/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/hr/uuid-dekoder-validator/index.md))
- Slovenščina (sl): [UUID decoder in validator](https://acrafto.com/sl/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/sl/uuid-dekoder-validator/index.md))
- Eesti (et): [UUID dekooder ja validaator](https://acrafto.com/et/uuid-dekooder-validaator/) ([Markdown](https://acrafto.com/et/uuid-dekooder-validaator/index.md))
- Latviešu (lv): [UUID dekodētājs un validētājs](https://acrafto.com/lv/uuid-dekodetajs-validetajs/) ([Markdown](https://acrafto.com/lv/uuid-dekodetajs-validetajs/index.md))
- Lietuvių (lt): [UUID dekoderis](https://acrafto.com/lt/uuid-dekoderis-ir-validuoklis/) ([Markdown](https://acrafto.com/lt/uuid-dekoderis-ir-validuoklis/index.md))
- Svenska (sv): [UUID decoder och validator](https://acrafto.com/sv/uuid-avkodare-validerare/) ([Markdown](https://acrafto.com/sv/uuid-avkodare-validerare/index.md))
- Dansk (da): [UUID dekoder og validator](https://acrafto.com/da/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/da/uuid-dekoder-validator/index.md))
- Suomi (fi): [UUID-dekooderi ja validaattori](https://acrafto.com/fi/uuid-dekooderi/) ([Markdown](https://acrafto.com/fi/uuid-dekooderi/index.md))
- Norsk (no): [UUID-dekoder og validator](https://acrafto.com/no/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/no/uuid-dekoder-validator/index.md))
- Українська (uk): [Декодер і валідатор UUID](https://acrafto.com/uk/uuid-dekoder/) ([Markdown](https://acrafto.com/uk/uuid-dekoder/index.md))
- Русский (ru): [UUID декодер и валидатор](https://acrafto.com/ru/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/ru/uuid-dekoder-validator/index.md))
- Српски (sr): [UUID dekoder i validator](https://acrafto.com/sr/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/sr/uuid-dekoder-validator/index.md))
- Македонски (mk): [UUID декодер и валидатор](https://acrafto.com/mk/uuid-dekoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/mk/uuid-dekoder-validator/index.md))
- Bosanski (bs): [UUID dekoder i validator](https://acrafto.com/bs/uuid-dekoder-validat/) ([Markdown](https://acrafto.com/bs/uuid-dekoder-validat/index.md))
- Shqip (sq): [Dekodues UUID](https://acrafto.com/sq/dekodues-uuid/) ([Markdown](https://acrafto.com/sq/dekodues-uuid/index.md))
- 日本語 (ja): [UUIDデコード・検証](https://acrafto.com/ja/uuid-decoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/ja/uuid-decoder-validator/index.md))
- 한국어 (ko): [UUID 디코더 및 검사기](https://acrafto.com/ko/uuid-decoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/ko/uuid-decoder-validator/index.md))
- العربية (ar): [فك تشفير UUID والتحقق منه](https://acrafto.com/ar/uuid-decoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/ar/uuid-decoder-validator/index.md))
- हिन्दी (hi): [UUID डिकोडर और वैलिडेटर](https://acrafto.com/hi/uuid-decoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/hi/uuid-decoder-validator/index.md))
- Bahasa Indonesia (id): [UUID decoder dan validator](https://acrafto.com/id/dekoder-uuid-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/id/dekoder-uuid-validator/index.md))
- Tiếng Việt (vi): [Giải mã và kiểm tra UUID](https://acrafto.com/vi/giai-ma-xac-thuc-uuid/) ([Markdown](https://acrafto.com/vi/giai-ma-xac-thuc-uuid/index.md))
- ไทย (th): [UUID Decoder](https://acrafto.com/th/uuid-decoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/th/uuid-decoder-validator/index.md))
- עברית (he): [מפענח UUID](https://acrafto.com/he/uuid-decoder-validator/) ([Markdown](https://acrafto.com/he/uuid-decoder-validator/index.md))